Tôi Lớn Dần Trên Giấy

Tôi và cuốn sổ kỳ lạ.

Chào, tôi là Nhân Phong. Thời gian vừa qua tôi khá bận bịu với các dự án và công việc, nên không chia sẻ gì trên blog này cả. Nếu như tôi đã lỡ để ai đó yêu mến các nội dung này phải chờ đợi quá lâu thì xin phép được gửi lời xin lỗi đến các bạn nhé.

Nhưng không sao cả đâu. Thi thoảng tôi sẽ mất tích mất tăm như vậy một thời gian, nhưng rồi sẽ quay về với một mớ trải nghiệm để chia sẻ cùng các bạn đây. :)

Chà, đối với các bạn đến từ social media có bao giờ các bạn thắc mắc hình ảnh tôi và một cuốn sổ thường mang bên cạnh không? Tôi đoán… nếu như các bạn có quan tâm tôi thì sẽ để ý nhỉ.

Cơ duyên tôi và cuốn sổ này quấn quýt lấy nhau bắt đầu từ những ngày đầu đại học. Khi mỗi bước chân tôi đi đều mang theo niềm tự hào của gia đình và niềm tin rằng tôi sẽ cố gắng hết sức để đạt được những thành tựu khiến tôi luôn đứng thẳng lưng và dõng dạc cất giọng nói của mình ở bất cứ nơi đâu.

---

Một thói quen nhỏ. 

Khi bắt đầu năm nhất, tôi học được một thói quen nho nhỏ cho mình: trước khi đi ngủ, tôi sẽ nhìn lại một ngày sống và lên kế hoạch to-do list cho ngày tiếp theo.

Điều đó vừa giúp tôi nhớ lâu hơn những gì đã học, nhớ lại những gì mình cần khắc phục và lên kế hoạch cho ngày sống tiếp theo. Việc sử dụng to-do list là điều lý tưởng để giúp tôi không quên các mốc thời gian quan trọng và luôn biết phải làm gì vào giai đoạn nào.

Ấy thế nhưng, điều đó chỉ làm tăng hiệu suất. Chính tôi phải làm bao nhiêu việc trong một ngày, và quên mất rằng nếu làm nhiều nhưng kết quả chỉ mang đến là trung bình thì chẳng thỏa đáng.

Vì thế nên tôi tự lập nên một cuốn sổ cá nhân hay người ta thường gọi là nhật ký – journal, với mục đích tăng tính hiệu quả ở mỗi công việc mà không chạy theo hiệu suất, kiểm soát mọi hành động trong ngày, trong tháng, và thậm chí là xa hơn.

Không chỉ vậy, đó còn là vùng đất nuôi dưỡng tâm trí của tôi, là nơi để tôi thỏa sức bay nhảy đầu óc, viết những gì nảy ra khi giải quyết vấn đề, những bài học mà không học trên trường lớp, và cũng là nền tảng cho những blog sau này của tôi.

---

Vậy thì journal là gì?

Journal là một cuộc trò chuyện bí mật giữa bạn với chính mình là nơi bạn không bị đánh giá, cũng chả cần câu like như mấy cmt ba xàm, hay… có lỡ sai chính tả thì cũng không ai trêu. kk.

Nhà văn Joan Didion từng nói: “Tôi viết để biết mình đang nghĩ gì.” Và với journal, ta viết để hiểu mình đang sống như thế nào. Nó là công cụ soi gương cho bộ não giữa một thế giới quá ồn ào.

---

Journal có thể mang lại điều gì?

Với tôi, journal thi thoảng giống như Google Drive tôi thường viết vào đó mọi thứ để tránh đầy bộ nhớ trong đầu. Sau vài tuần, lục lại cũng thấy vài file cần xóa, nhưng cũng có vài thứ đáng giữ cả đời.

Việc viết giúp tôi định hình được cách mình suy nghĩ – nói – hành động. Điều đó giúp tôi nói chuyện rõ ràng hơn; khi đứng thuyết trình hay trình bày một vấn đề, ta đã có một bản nháp từ journal, và điều đó khiến cho ngôn từ và logic được định hình trong đầu rõ ràng hơn.

Tương tự với hành động: một hành động đẹp thường có xu hướng xuất phát từ lời nói, một lời nói hay xuất phát từ một suy nghĩ logic rành mạch, và để có một suy nghĩ như vậy thì ta cần thử nghiệm các suy nghĩ và lập luận sơ khai trên từng trang giấy ở journal.

Đối với một không gian không có sự phán xét và các ý kiến ngoài luồng, ta dễ dàng bộc lộ tâm tư suy nghĩ của mình, khai mở những khía cạnh chưa tìm ra và ghi nhận những sự trưởng thành theo thời gian.

Với journal, tôi không cần biết mình đang bị ràng buộc bởi luật lệ hay định kiến nào. Tôi chỉ biết toàn bộ chữ trên mẩu giấy đó là suy nghĩ của tôi.

Có thể việc ôm một quyển sổ luôn khiến ta bị dán mác “mọt sách”, “sến súa” hay đây là việc chỉ dành cho mấy tay sống lãng mạn hay rảnh rỗi. Nhưng chắc một phần tôi thuộc tuýp người “có khả năng đóng mở chức năng màng nhĩ” kk nên đối với vài lời trêu chọc khá bất lịch sự, tôi đều giả vờ như mình chả nghe thấy gì cả.

Vì cuộc đời ai góp ý tích cực hay tiêu cực đều đáng để lắng nghe, chỉ riêng mấy cái góp ý mang hàm ý công kích hay “mua vui cho bản thân họ” thì tốt nhất là im lặng và cười để giữ không khí đôi bên và tránh mất đi sự tự tôn của bản thân.

Nên thưa các bạn của tôi ơi, journal nó chỉ đơn giản là một công cụ sống để hiểu chính mình và tránh bản thân bị lơ đễnh trong một đời sống tràn đầy thông tin như hiện nay.

Nghĩ thử xem một ngày ta bị gián đoạn bao nhiêu công việc từ thông tin ở email hay social media, và chính chúng ta đã có bao nhiêu lời hứa “Tôi sẽ hoàn thành abcxyz trong ngày hôm nay”, nhưng kết quả là gục ngã trước FB, TikTok, IG (có vài người khá hơn là làm được một nửa công việc rồi mới gục kk).

Vậy nên với tôi, journal không chỉ giúp tôi hoạch định lại ngày sống, tăng hiệu quả bằng định lý 20/80, mà còn là thứ giúp tôi tỉnh táo biết rằng mình cần tôn trọng những gì mình viết ra, những lời hứa, sự tôn trọng bản thân.

Journal có thể không đẹp, không hoa mỹ nhưng tuyệt đối phải chân thật, raw, có khi… sẽ xấu hoắc. Nhưng chính sự “xấu” đó mới là thứ phản ánh đúng hiện thực từ tâm tư tình cảm cho tới năng lực.

---

Tôi đã kỷ luật mình chỉ bằng một quyển sổ như thế nào?

Mặc dù tôi thường lên án các sản phẩm công nghệ hay social media. Nhưng thú thật với thời buổi hiện nay, nếu như không có kỹ năng số hay bị chậm thông tin quá lâu thì sẽ khiến ta bị thiệt thòi rất nhiều.

Nên đó là lý do tôi thường khuyên các bạn học cho mình những điều đơn giản nhưng tăng khả năng tập trung và tăng cơ hội nhận giá trị cao, nhưng tuyệt đối không được bỏ qua các kỹ năng số và nguồn thông tin béo bở đến từ Internet hay social media.

Điều tôi muốn các bạn hiểu được là: đừng dìm mình trong thế giới ảo đó quá lâu mà quên mất đi giá trị bản thân, giá trị của cuộc sống và cuộc sống ở thực tại này.

Thực tại có thể tàn khốc, có thể khó đi cả chính tôi cũng vậy thôi các bạn à, cũng có những thiếu sót, những lỗi sai. Nhưng các bạn biết không? Tôi xin hứa với các bạn: những cái đau ở thực tại mới là điều mang lại nhiều giá trị và đó mới chính là cuộc đời đáng sống đấy, các bạn của tôi.

---

Giữ lời hứa với chính mình.

Vậy thì làm thế nào tôi kỷ luật bản thân, ngăn tôi sống lại cách sống cũ và có những bước chạm đến những người tôi từng mơ ước?

Chà, cũng chả có điều gì quá lớn đâu, chẳng có thuốc tiên hay phép màu nào biến tôi từ anh ba báo Gia Lai thành một người có ăn có học, có suy nghĩ đoàng hoàng như hiện tại đâu.

Tất cả là nhờ những lần deep thinking ở những trang sách, những buổi nói chuyện cùng những người có sức ảnh hưởng (với tôi), và tự hiểu bản thân mình là ai? thiếu sót ở đâu? muốn thành người thế nào? muốn sống thế nào? – ở những trang giấy trong từng cuốn journal thôi.

Và muốn biến đổi chính bản thân như vậy, kỷ luật hơn, tôi nghĩ điều quan trọng nhất đó là tôn trọng chính bản thân mình coi bản thân như một người xa lạ, đối xử tử tế lịch sự và giữ lời hứa với bản thân.

Và nếu như bạn không định tôn trọng bản thân và giữ lời hứa với chính mình, thì tôi thành thật xin lỗi bạn, nhưng tôi không dám chắc những điều tôi viết ở sau sẽ có ích cho bạn.

Vì bạn biết đấy, bạn cần giữ lời hứa với chính bản thân mình thì bạn mới có thể bước xa hơn được. Nếu với chính bản thân bạn còn không thực hiện những điều nhỏ nhặt mà bạn tự viết để thực hiện, thì bạn của tôi ơi bạn sẽ còn giữ được lời hứa với ai đây?

Và người ta chỉ thành công khi dám giữ lời hứa và hành động thôi.

Đó cũng là lý do tôi khuyên các bạn nên giữ lời hứa với bản thân. Nếu không, cuốn journal của các bạn sẽ chỉ ghi những điều mơ mộng và mãi mãi không thu nhặt lại được điều gì.

Đã đặt bút và viết nên mục tiêu và ước mơ thì trang kế bên sẽ dùng để phân tích, chia nhỏ vấn đề theo từng cấp cho dễ thực hiện. Và cần giữ chữ tín với bản thân đi theo những gì đã viết thì mới tạo nên kỷ luật và tạo nên sức mạnh ở mỗi con người.

Và từ những lời hứa, những mục tiêu tôi viết ở journal của mình, tôi dám cá nếu các bạn cũng thực hiện như tôi, các bạn sẽ đạt được những gì mình muốn (hoặc 80% nếu đời chơi không đẹp).

---

Tôi thường viết journal như thế nào?

Với tôi, tôi sẽ chia nhỏ quyển journal của mình ra 4 phần (có lẽ tôi sẽ chia sẻ chi tiết cách tôi viết 4 phần này như thế nào ở một blog ngắn hơn).

Tôi sẽ thường gặp gỡ cuốn nhật ký của mình 2 lần một ngày: buổi sáng và buổi tối.

Buổi sáng, tôi dành ít nhất 5 phút trước khi bắt đầu công việc để viết:

• 3 điều tôi biết ơn ngay bây giờ là gì?

• 3 điều quan trọng để hoàn thành trong hôm nay?

• 3 lời hứa của tôi trong hôm nay?

Mục đích là để không mất đi định hướng cuộc sống từ ban đầu đề ra và luôn biết ơn khi mình bình an thức dậy mà không gặp bất cứ vấn đề gì trong giấc ngủ.

Tiếp đó là tăng hiệu quả thay vì hiệu suất (20/80), chú trọng vào 3 việc quan trọng nhất trong cả ngày và đẩy tính chất lượng ở 3 công việc này lên cao nhất – vì sức người có giới hạn.

Tiếp theo là 3 lời hứa. Ở phần này, tôi thường giữ lời hứa về việc no social media & no phone trong khoảng thời gian bao lâu đó, hoặc giữ lời hứa hôm nay mình sẽ chạy 10km hay đẩy bench 100kg 2 reps.

Buổi tối, thảnh thơi hơn, tôi sẽ tĩnh tâm nhìn lại một ngày sống cùng các anh em tại lưu xá trong khoảng 30 phút, rồi sau đó viết:

• 3 thành tích / niềm vui trong ngày?

• 3 điều cần phải tốt hơn?

Để không chạy mãi theo thành tích mà biết hạnh phúc ngay ở hiện tại, và khắc phục những yếu điểm mình gặp phải trong ngày hôm nay.

Nếu như các bạn chưa thể quen với việc mỗi ngày đặt bút và viết hay do tính chất công việc bận rộn thì tôi hiểu mà. Các bạn có thể cân đối thời gian và sử dụng journal sao cho phù hợp với đời sống của mình.

---

Journal = Tấm bản đồ của một người đi tìm kiếm chính mình

Thi thoảng tâm sự với vài người quá khứ mình từng quậy cỡ nào, nhưng sau những lần kể đó, mình đều chia sẻ về cuốn journal, thứ làm mình hiểu về bản thân mình hơn, và mạnh mẽ cả bên trong lẫn bên ngoài.

Mình rất thích những thứ đơn giản từ quần áo, lối sống hay nơi ở, mình muốn sao cho thật đơn giản và dễ thở nhất có thể.

Đối với các vấn đề trong đời sống, mình luôn mong muốn có thể giải quyết một cách đơn giản thay vì phức tạp hóa vấn đề lên. Và mình chọn cách viết để chia nhỏ và đơn giản từng vấn đề. Bạn biết đấy, có vài điều nếu ta không viết ra, có khi tới 10 năm nữa cũng chẳng nhận ra đâu. Vậy thì sao phải ngần ngại việc tự hiểu bản thân thông qua bút và giấy để rút ngắn 10 năm?

Mình cũng không cao siêu gì lắm xưa học văn điểm cũng trung bình-khá thôi. Mình cũng không định trở thành content creator. Mình chỉ đơn giản là viết để không bị lạc khỏi chính mình, đạt được vài kinh nghiệm trong lúc mình còn ở đại học, đi làm và chia sẻ đến các bạn thôi.

Viết ra mới cảm thấy mình thực sự muốn gì, phát hiện những mẫu hành vi, suy nghĩ lặp lại qua từng trang giấy, và nhìn lại bản thân trong khoảng 3–6 tháng trước và tự wow rằng: “mình đã đi xa như vậy sao?”

Journal không chỉ là một quyển sổ hay những trang giấy đơn thuần. Với mình, nó là nơi chất chứa tâm tư tình cảm, suy nghĩ sáng tạo, cách để giải quyết vấn đề, note lại những điều đã học hỏi và theo dõi bản thân phát triển đến đâu.

Và nhờ vậy, mình tự thấy mình đi được một đoạn khá xa so với quá khứ.

---

Nếu bạn đang tìm một công cụ để trở nên giỏi giang hơn, mạnh mẽ hơn hay hạnh phúc hơn  hãy thử journal. Không phải vì tôi bảo bạn làm thế, mà vì bạn xứng đáng hiểu chính mình hơn bất kỳ ai khác. Hãy xem nó như một người bạn đồng hành không bao giờ phán xét, một người bạn luôn sẵn sàng lắng nghe bạn lảm nhảm về mọi thứ trên đời.

Journal không biến bạn thành siêu nhân. Nhưng nếu bạn kiên trì đủ lâu, bạn sẽ nhận ra: không ai hiểu bạn bằng chính bạn và không ai có thể nâng bạn dậy vững vàng bằng chính bạn cả.

Vậy nên, nếu bạn đang lạc lối – hãy viết. Nếu bạn đang hạnh phúc – hãy viết. Nếu bạn chẳng biết mình đang cảm thấy gì – lại càng nên viết.

Biết đâu, trong một dòng chữ nguệch ngoạc giữa một đêm muộn, bạn lại tìm được chìa khóa mở ra một phiên bản tốt hơn của chính mình đấy.

Và nếu một ngày bạn lật lại cuốn sổ, thấy dòng chữ "Tôi từng mơ điều này", và rồi nhìn ra ngoài đời thấy mình đang sống đúng điều đó. Thì chúc mừng, bạn vừa hoàn thành một chuyến đi không ai thấy, nhưng bạn thì biết rõ: mình đã trưởng thành rồi.